Tình hình xung đột Trung Đông hiện nay đang bước vào giai đoạn nhạy cảm với nhiều diễn biến phức tạp, thu hút sự quan tâm của toàn thế giới nói chung và ảnh hưởng tới ngành logistics nói riêng. Các cuộc giao tranh không chỉ diễn ra giữa những lực lượng trong khu vực mà còn có sự can dự của các cường quốc, khiến cục diện địa chính trị trở nên khó lường. Vì thế xung đột ở Trung Đông đang tác động rất mạnh và trực tiếp đến ngành logistics toàn cầu, đặc biệt là vận tải biển, hàng không và chuỗi cung ứng hàng hoá.

Không những thế còn làm gia tăng nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng và đẩy chi phí logistics lên cao. Trước thực trạng này, ngành logistics cùng các doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Việt Nam đang chịu sức ép ngày càng lớn trong việc duy trì hoạt động ổn định và hiệu quả.

Xung đột Trung Đông ảnh hưởng nghiệm trọng tới ngành Logistics
Xung đột Trung Đông ảnh hưởng nghiệm trọng tới ngành Logistics

Nguyên nhân chính dẫn đến căng thẳng Trung Đông hiện nay là gì?

Nguyên nhân sâu xa của căng thẳng tại Trung Đông bắt nguồn từ mâu thuẫn lịch sử, xung đột tôn giáo – sắc tộc và cạnh tranh ảnh hưởng địa chính trị. Trong giai đoạn gần đây, mối quan hệ đối đầu giữa Israel và Iran tiếp tục leo thang, với sự tham gia gián tiếp hoặc trực tiếp của Hoa Kỳ.

Các cuộc không kích, tấn công bằng tên lửa và hoạt động quân sự bí mật được cho là nhằm vào cơ sở hạ tầng chiến lược, căn cứ quân sự và mục tiêu an ninh. Việc đáp trả qua lại đã khiến xung đột có xu hướng mở rộng ra ngoài phạm vi song phương, kéo theo nguy cơ bùng phát chiến sự quy mô lớn hơn.

Trong bối cảnh đó, tình hình xung đột Trung Đông hiện nay không còn là vấn đề khu vực đơn thuần mà đã tác động sâu rộng tới an ninh quốc tế, kinh tế toàn cầu trong đó ảnh hưởng nặng nề tới ngành logistics quốc tế.

Nguyên nhân chính dẫn đến căng thẳng Trung Đông hiện nay
Nguyên nhân chính dẫn đến căng thẳng Trung Đông hiện nay

Tác động của xung đột Trung Đông tới ngành logistics Việt Nam

 1. Xuất khẩu Việt Nam sang EU & Mỹ bị ảnh hưởng nặng

  • ~30–40% hàng xuất khẩu Việt Nam sang EU đi qua Kênh đào Suez
  • Khi Biển Đỏ bất ổn:
  • Tàu phải đi vòng Mũi Hảo Vọng
  • Transit time tăng 10–20 ngày
  • Lịch tàu liên tục bị “delay / blank sailing”

2. Ngành hàng đang chịu ảnh hưởng rõ nhất hiện nay

  • Dệt may – da giày
  • Đồ gỗ – nội thất
  • Thủy sản đông lạnh
  • Hàng FMCG xuất EU
Rủi ro lớn nhất: trễ deadline giao hàng, bị phạt hợp đồng

3. Cước vận tải & phụ phí tại Việt Nam tăng nhanh

Doanh nghiệp Việt đang chịu:
  • Cước biển tăng 30–100% (tùy tuyến EU/MED)
  • Phát sinh thêm:
  • War Risk Surcharge
  • Peak Season Surcharge
  • Fuel Adjustment Factor (BAF)
⚠️ Với hợp đồng FOB / CIF giá cố định, DN Việt thường:
  • Không kịp tăng giá bán
  • Lợi nhuận bị “ăn mòn” rất mạnh

4. Air cargo từ Việt Nam sang châu Âu đắt hơn

  • Đường bay quá cảnh Trung Đông bị hạn chế
  • Máy bay phải bay vòng → tăng chi phí
  • Giá air freight từ Việt Nam sang EU tăng 15–30%
📌 Ảnh hưởng mạnh tới:
  • Linh kiện điện tử
  • Hàng công nghệ cao
  • Hàng cần giao gấp

5. Chi phí nội địa cũng tăng theo

  • Giá dầu biến động → tăng:
  • Chi phí trucking
  • Chi phí kho bãi
  • Phí vận hành logistics nội địa
  • DN logistics Việt quy mô vừa & nhỏ chịu áp lực lớn hơn DN FDI
Xung đột tại Trung Đông kéo dài, tác động tiêu cực tới thương mại và logistics
Xung đột tại Trung Đông kéo dài, tác động tiêu cực tới thương mại và logistics
Theo các chuyên gia, nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài, tác động tiêu cực tới thương mại và logistics là khó tránh khỏi do đây là rủi ro bất khả kháng. Doanh nghiệp chỉ có thể theo dõi sát tình hình và linh hoạt điều chỉnh kế hoạch.
Với thủy sản, Trung Đông là thị trường mới nổi, kim ngạch năm 2024 đạt khoảng 366 triệu USD. Dù chưa có đánh giá đầy đủ, rủi ro đã được nhận diện như chi phí nhiên liệu và vận tải tăng, gián đoạn vận chuyển, sức mua suy giảm. Trong nông sản, một số doanh nghiệp đã tạm hoãn mở rộng sang Trung Đông, quay lại tập trung thị trường truyền thống để giảm rủi ro.
Ở lĩnh vực vận tải biển, nhiều hãng tàu và cảng lớn tại Trung Đông đã tạm dừng hoặc hạn chế hoạt động vì lý do an ninh, làm gia tăng nguy cơ gián đoạn tuyến hàng hải qua kênh đào Suez. Điều này có thể khiến cước vận chuyển tăng mạnh, giao hàng chậm trễ và tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.
Về năng lượng, nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz có thể đẩy giá dầu thế giới tăng cao, gây khó cho doanh nghiệp xăng dầu trong nước. Trước biến động nhanh của giá quốc tế, các hiệp hội kiến nghị điều hành giá linh hoạt hơn để giảm thua lỗ và bảo đảm nguồn cung ổn định.